25 januari 2021

Biomassacentrale Diemen: Vattenfall boos op activisten

Energiebedrijf Vattenfall is boos op actievoerders die zich verzetten tegen de bouw van de grootste biomassacentrale in Nederland, gepland in Diemen. Volgens Anna Borg, Vattenfall's CEO, zou MOB's Johan Vollenbroek oorlogstaal en dreigementen hebben geuit.

Het conflict over de Vattenfall houtstookcentrale, die warmte moet leveren aan Amsterdam en de regio, komt hiermee tot een nieuw hoogtepunt. In een brief aan Borg eisen actiegroepen Comité Schone Lucht, Leefmilieu en Mobilisation for the Environment dat de Zweedse energiegigant afziet van de bouw van de centrale bij Diemen. Om dat te bereiken moet Vattenfall de provincie Noord-Holland vragen om een reeds toegekende vergunning in te trekken.
"Doet Vattenfall dat niet, dan zien de actiegroepen dat als een 'oorlogsverklaring' en dreigen zij onze klanten op te roepen ons bedrijf te boycotten", aldus Martijn Hagens van Vattenfall Nederland. "Wij vinden deze dreigementen onredelijk en ongepast."

Desastreus klimaatbeleid
Vattenfall zegt - opnieuw - dat het niet iets wil bouwen waar niemand op zit te wachten en verwijst tegenstanders naar de politiek. Voor de actievoerders is de Diemense biomassacentrale inmiddels uitgegroeid tot een symbool voor het desastreuze Nederlandse klimaatbeleid. Volgens kritische wetenschappers is de massale houtstook rampzalig voor de biodiversiteit, de luchtkwaliteit en het klimaat. Houtstook stoot grofweg 2 keer meer CO2 uit dan de verbranding van gas.

Sjoemelcijfers
Fenna Swart van Comité Schone Lucht pareert de kritiek van directeur Hagens. "Als Vattenfall werkelijk zijn oor wil laten hangen naar wat de bevolking wil, dan draait ze het biomassacircus terug en kunnen wij de rechtszaak en onze campagne stopzetten." Volgens Vollenbroek zijn de reeds verstrekte vergunningen gebaseerd op 'sjoemelcijfers' en vind Vattenfall's stelling om de politiek aan te spreken een gotspe. "Vattenfall heeft toch ook een eigen verantwoordelijkheid, maar verschuilt zich nu, onvolwassen en puberaal, achter de Nederlandse politiek.

Bron: De Telegraaf, 25 januari.

Geplande acties: https://stopvattenfall.nl/campagne/ en https://stopvattenfall.nl/wat-kan-ik-doen

Op donderdag 28 januari gaat de campagne StopVattenfall om 11:00 uur van start. De campagne van Comite Schone Lucht is gericht tegen de bouw van de biomassacentrale van Vattenfall in Diemen. Vijf dagen zal de digitale billboardbus ‘StopVattenfall’ door Amsterdam en buur-gemeenten een ‘Tour de Biomassa’ maken. Comite Schone Lucht zal in gesprek gaan met burgers en bestuurders over het stoppen van het initiatief van Vattenfall.
De aftrap vindt donderdag 28 januari plaats bij de Stopera (gemeentehuis Amsterdam). Deskundigen zullen daar nogmaals de bezwaren tegen biomassaverbranding toelichten.
>>>Volledig persbericht<<<

Meer over de kwalijke kanten van biomassa

12 januari 2021

Weerstand tegen wind organiseren met valse argumenten

Er is commotie ontstaan op IJburg over windmolens, naar aanleiding van het opstellen van de regionale energiestrategie (RES). Amsterdam is net als alle andere gemeenten in Nederland bezig met het bepalen van zoekgebieden: gebieden waarin alle belanghebbenden denken dat er ruimte kan zijn voor opwekking van duurzame energie uit wind en/of zon.

Dit proces is landelijk afgesproken na overleg met heel veel partijen en vastgelegd in het klimaatakkoord. Een belangrijk punt daarin is dat de inwoners inspraak krijgen bij het bepalen van de ruimte die men wil geven voor duurzame energiebronnen in de regio. Die inspraak loopt nu, in het RES-proces. Daarin worden zoekgebieden besproken met veel partijen, waaronder uiteraard ook de inwoners, maar ook natuurorganisaties, vissers, vogelaars: iedereen die in de regio actief is. En na het opstellen van de concept strategie met zoekgebieden, zal de gemeenteraad hier ook nog eens haar zegje over mogen doen.

In Amsterdam op IJburg schoot een groep inwoners helaas direct in een “loopgravenoorlog”. Inwoners die zich zorgen maken over hun uitzicht en het geluid van windmolens. Ze erkennen gelukkig wel dat windmolens nodig zijn, maar willen die niet in hun regio hebben. Hun zorgen zijn begrijpelijk en spelen op veel plekken zodra windmolens ter sprake worden gebracht. Er werd een actiegroep opgericht die direct begon met verspreiden van desinformatie over de RES en over windenergie en die betrokkenen betichtte van winstbejag. Terwijl ze openlijk toegeven dat het ze enkel gaat om hun uitzicht en de angst dat windmolens veel geluid produceren. Ze zijn zelfs trots dat ze NIMBY genoemd worden: Not In My BackYard. Een van de aanwezigen bij een protestactie riep letterlijk “zet ze maar buiten de gemeentegrenzen dan heeft niemand er last van”.


Deze groep vergeet gemakshalve dat er landelijke en regionale regels zijn voor de plaatsing van windmolens. Overeengekomen tussen partijen die ze willen plaatsen en exploiteren en organisaties die de inwoners vertegenwoordigen. Opgesteld op basis van de vele ervaringen en wetenschappelijke onderzoeken die gedaan zijn. Er zijn normen voor geluid, voor slagschaduw, er moet voor het verkrijgen van de vereiste vergunningen onderzocht worden wat het effect zal zijn op de natuur in de omgeving (vogels, vleermuizen, vissen, etc.). Een windmolen zet je niet zomaar ergens neer, dat vraagt jaren voorbereiding en allerlei onderzoeken. Waarbij tegenwoordig de regio zelf ook betrokken wordt en direct (financieel) voordeel kan krijgen van die molen(s).

De groep uit zijn zorgen naar mijn mening dan ook op de verkeerde plek: de inspraakavonden over de RES zijn daarvoor de juiste plek. Maar vooral uit de groep zijn zorgen op een kwalijke manier, namelijk door het verspreiden van desinformatie. Onjuiste cijfers, gemanipuleerde beelden en geluidsfragmenten, ongepubliceerd onderzoek en zelfs beweringen die aantoonbaar onjuist zijn. Nog kwalijker is dat als de groep daarop gewezen wordt, ze die personen de mond snoeren. Door voorstanders van wind bewust niet uit te nodigen voor zijn “openbare” overleggen, dezen te blokkeren op social media en door berichten te verwijderen als de discussie daaronder ze niet welgevallig is. En ondertussen werken de media mee aan het “circus” dat ze optuigen door berichten van de groep zonder verificatie over te nemen en de groep keer op keer een podium te geven waarop ze zijn desinformatie kan verspreiden.

Als we nog enige kans willen maken om de 1,5 graad opwarming van de aarde te voorkomen, dan moeten we nu stappen gaan zetten. Dan helpt het niet om te zeggen “zet windmolens maar ergens anders neer”, want dat roept nu iedereen. “Doe maar zon op daken van de ander”, “zet die windmolens maar bij de buren of op zee”. Ook daar gelden echter bezwaren. Het klimaatprobleem lossen we ook niet op door het te verschuiven naar een ander. Het klimaatprobleem is van ons allemaal en moeten we samen oplossen.

Het laaghangende fruit is geplukt, we zullen nu de lastigere plekken moeten gaan benutten. Dan helpt het niet om te roepen “ik ben te kort, ik kan niet helpen”. Dan helpt het om in actie te komen, een ladder te pakken en samen te komen tot een werkbare oplossing. Niet tegenwerken en blokkeren maar meewerken, samen, in de regionale energiestrategie.

Dit artikel verscheen in iets gewijzigde vorm als opiniestuk in het Parool van 20 februari 2021

07 januari 2021

Milieuclubs roepen banken op niet te investeren in biomassa

Milieuorganisaties Comité Schone Lucht (Amsterdam-IJburg), MOB (Johan Vollenbroek) en Leefmilieu (Maarten Visschers) roepen Nederlandse banken op niet langer te investeren in biomassacentrales die hout verbranden. Die methode om warmte en elektriciteit op te wekken is volgens de actiegroepen schadelijk voor het milieu en de biodiversiteit. 

In hun brandbrief aan Rabobank, ING, SNS Bank en duurzame kredietverstrekkers Triodos en ASN roepen de milieuorganisaties op om een onmiddellijke beëindiging van investeringen in biomassaverbranding en financiering van kolencentrales. Ook dringen ze erop aan dat de banken informatie over hun investeringsbeleid in biomassa openbaar maken. Onder andere willen de milieuorganisaties dat de namen bekend worden van kolen- en biomassacentrales en ook hun toeleveranciers waarin de banken geld steken.

Rabobank liet in een reactie al weten de mening van de milieuorganisaties te delen dat deze wijze van houtverbranding niet duurzaam is. Om die reden verstrekt de bank geen leningen aan grootschalige kolencentrales voor het gebruik van palmolie of houtpellets.

01 juli 2020

Vattenfall kreeg op het nippertje € 396 miljoen subsidie toegezegd. MOB roept kabinet op bouw BMC's te voorkomen

Mobilisation for the environment (MOB) deed vandaag de volgende oproep aan het Kabinet en minister Wiebes: 
Zorg ervoor dat de nog te bouwen biomassacentrales in Diemen, Purmerend, Waddinxveen, Zwolle en andere locaties niet meer doorgaan. Dat spaart meer uit dan € 1 miljard, is goed voor het klimaat, worden er geen bomen meer verstookt en verbetert onze luchtkwaliteit. Van dat geld kan aan de zorg een verhoging van het salaris worden betaald.

Definitieve SER advies moet nog concreter
Gisteren is het concept advies van de SER betreffende biomassa uitgelekt. Alhoewel het een stap in de goede richting is vinden wij dat het advies concreter van inhoud dient te zijn.

Motie stopzetting nieuwe subsidies biomassaverbranding
In een brief van 30 mei 2020 aan de SER hebben wetenschappers, buitenlandse bosbeschermingsorganisaties, bewonersorganisaties en enkele landelijke milieuorganisaties nadrukkelijk aangegeven dat subsidie voor verbranding van biomassa per direct moet stoppen.
De Tweede Kamer heeft op 30 juni de motie Sienot aangenomen waarin nieuwe subsidies voor de bijstook van houtige biomassa in kolencentrales per onmiddellijk worden stopgezet. Nieuwe subsidies voor verbranding van houtige biomassa in warmtecentrales voor warmtenetten worden afgebouwd. De motie geeft echter geen einddatum voor het stoppen van nieuwe subsidies voor warmtecentrales aan. Er is alleen een afbouw aangekondigd, evenwel zonder eindjaar.
Dit zou kunnen betekenen dat de bouw van de 120 MW Vattenfall biomassacentrale in Diemen nog door kan gaan. Vattenfall heeft hiervoor op het nippertje € 396 miljoen subsidie toegezegd gekregen. 

Eindjaar afbouw biomassasubsidies biomassacentrales
In de najaarsronde van 2019 is voor bijna € 1 miljard aan subsidie voor biomassaverbranding toegekend. De voorjaarsronde 2020 wordt nu verwerkt. Minister Wiebes dient ervoor te zorgen dat in deze ronde al geen subsidies meer worden verstrekt.

Ook toegezegde subsidies intrekken
Van belang is om óók de reeds toegezegde subsidies voor biomassaverbranding in te trekken. Daarbij zijn twee situaties te onderscheiden:
  1. Indien de warmtecentrales nog niet zijn gebouwd, dan moeten subsidies in overleg worden ingetrokken onder vergoeding van gemaakte kosten voor engineering, bouwvoorbereiding, etc. Die ontwerpkosten bedragen slechts een fractie van de daadwerkelijke bouw- en exploitatiekosten.
  2. Bij reeds toegezegde subsidies voor biomassacentrales die al gebouwd zijn,  dient overleg plaats te vinden over intrekking van subsidie met schadevergoeding.  Dergelijk overleg dient ook plaats te vinden voor de bijstook van biomassa in de vier kolencentrales.
  3. Indien het budget voor een toegezegde subsidie niet tijdig is opgemaakt dient geen verlenging te worden vergeven van de termijn zoals nu gebruikelijk is.
Emissienormen van biomassacentrales zijn veel te ruim en in strijd met de wettelijke verplichting tot toepassing van Best Beschikbare Technieken.
Wat betreft de bestaande biomassacentrales dienen emissienormen aangescherpt te worden. De norm voor stofuitstoot dient maximaal 2 mg/Nm3 en voor stikstofoxiden (NOx) maximaal 70 mg/Nm3.

Johan Vollenbroek
MOB (mobilisation for the environment)